De Subaru’s onder de lenzen – Beter, maar goedkoper

Zelf rij ik trouwens ook Mitsubishi en Honda vanwege de technische voorsprong en duurzaamheid. Ik realiseer me dat ‘Subaru onder de lenzen’ niet sexy klinkt, maar net als dit automerk, zijn er veel lenzen die zeer goed presteren voor weinig geld. En hopelijk vind je dit artikel interessant als je meer geeft om kwaliteit dan om metaforen of uiterlijk van een lens.  Er zijn uiteraard veel meer goedkope lenzen die slecht presteren.

Vooraf moet ik toegeven dat een deel van mijn verhaal gekleurd wordt door deze voorkeuren:

  • Autofocus vind ik alleen handig in een minderheid van de situaties waarvoor ik moet fotograferen. En in die gevallen moet de AF ook erg accuraat en snel zijn, of moet de lens een directe ‘manual override’ hebben door aan de focusring te draaien. Ik heb dus al snel een voorkeur voor oude lenzen die optisch erg goed zijn en meestal een erg prettige focus ring hebben.
  • Met 16 of 24MP crop ik voor veel type fotos liever dan dat ik mijn lens verwissel. Ook crop ik in veel gevallen liever dan dat ik een hele dure lichtgevoelige zoomlens koop.

De belangrijkste lenstypes:

1 Super wijde lens – 8 tot 14mm

2 Wijde lens – 14 tot 24mm

3 Reportage / Journalistiek / evenementen (ook familie fotografie) / Straatfotografie lens -24 tm 50mm

4 Portret lens – 60 tm 200mm

5 Tele lens – 85 tm 400 en voor excentrieke situaties 800mm

 

1 Super wijde lens

Deze koop je als je professioneel architectuur fotografeert. Als je goed fotografeert, kun je ’tilt-shift’ perspectief aanpassingen met photoshop doen. En als je dit echt goed wilt, gebruik je een relatief goedkope technische balg camera.  De meeste fotografen hebben geen lens nodig in dit bereik en degenen die dat wel hebben, zullen zeer persoonlijke meningen hebben over wat goed is voor hen.

2 Wijde lens

De beste lens in dit segment is de Nikon 14-24mm f/2.8. Deze is meteen ook erg duur. Als je genoegen neemt met ietsje minder kwalieit, en blij bent als je lens veel lichter is en gewone filters kan hebben zodat je grote glasoppervlak niet voortdurend gevaar loopt, dan koop je de Nikon 24mm Ai-s of AF. Bij groothoek lenzen hoef je maar weinig naar achter te lopen om hetzelfde beeld te krijgen als bij minder mms. Je hebt dan meteen ook minder vervorming in het grootste deel van je beeld. Als je nu juist die vervorming zoekt die je hebt door dichtbij te blijven, dan adviseer ik een Tokina 16-28mm, of de Nikon 16-35mm f/4.

Zelf gebruik ik voor 90% van de gevallen een 24mm lens en voor de overige 10% de Nikon 16-35mm. Als je niet proffessioneel werkt, is deze laatste lens vooral zwaar en zijn de mms onder de 20mm erg moeilijk goed toe te passen. Je moet daarvoor heel goed de afstand en hoek kiezen en in de meeste gevallen dichter bij je onderwerp komen dan prettig lijkt, omdat je onderwerp anders te klein en saai wordt.

3 Reportage / Journalistiek / evenementen (ook familie fotografie) / Straatfotografie lens

Ook hiervoor gebruik ik vooral mijn 24mm lens en daarnaast vooral een 50mm. Nikon, Tokina en Tamron hebben een hele mooie 24-70mm f/2.8, maar deze zijn te duur voor de voordelen die ze bieden. En ze zijn onnodig groot. Ik vind het veel makkelijker om te bewegen met een 24 of 50mm, kan er veel sneller en prettiger composities mee maken. Grootste voordeel blijft dan de stille autofocus en trillingscompensatie van deze zoomlenzen. Mocht je toch zoombereik willen voor deze midrange, koop dan de Nikon 35-70mm f/2.8 tweedehands voor 225 euro of de 28-85mm f/3.5-4.5 voor 90 euro. De 35-70mm heeft voor dat geld ook een unieke 35mm macro stand en is zeer snel en accuraat te zoomen met de soepele schuifzoom.

Een optisch heel speciale lens die de hogere prijs waard is, is de Nikon 50mm f/1.2. Ik raad aan weinig lenzen te kopen en 50mm wordt steeds minder gekozen, maar een fotograaf moet foto’s leren te maken of kunnen maken met een 50mm. En ook al vergt f/1.4 veel training om mooi in te zetten, toch raad ik aan een goede 1.4 te kopen vanwege de algemene optische kwaliteiten. Nog een bijzondere relatief onbekende 50mm is de Mitakon 50mm f/0.95. Ik heb er een aantal fotos mee gemaakt die een hele mooie optische kwaliteit en achtergrondonscherpte hebben, maar ik weet er niet genoeg van om er een algemeen oordeel over te vellen. Nadeel van de veelbelovende Mitakon lenzen is algemeen dat de focus ring draai vrij lang is, wat je focus snelheid iets te veel vertraagt. Wanneer je niet in hele snelle situaties zit, is dat geen belangrijke factor natuurlijk.

4 Portret lens

In een portret wil je meestal dat iemands neus in verhouding is met de werkelijke gezichtsverhoudingen. Hoe korter de brandpunt afstand, hoe meer de neus vervormt ten opzichte van de rest. Alsmede dat het gehele voorste deel van het gezicht meer vervormt uiteraard. Bij een lange brandpuntsafstand kan een persoon iets te plat worden, maar soms zoek je dat. Het wordt ook veel gebruikt voor mode fotografie. De meeste portretfotografen maken het meeste van hun werk met een 60 tm 135mm lens. Ikzelf doe dit werk met 50mm, 85/90mm of 200mm.

De beste lenzen:

  • Als je houdt van haarscherpe portretten, met toch een hele mooie achtergrondonscherpte, is de Tamron 90mm f/2.8 macro VC de beste lens. Voor minder dan 500 euro heb je dan een top portretlens, en een zeer goede macro lens in 1. Let wel op dit nadeel: bij minder dan ongeveer 3.5 meter, veranderen de groepen in de lens zo dat de lichtopbrengst f/3.3 wordt. Onder de meter afstand neemt dit verder af, wat wordt veroorzaakt door de eigenschappen die nodig zijn voor een macro lens. Ik maak de meeste portretten uberhaupt op f/3.5, maar als je op f/2.8 wil werken moet je in de gaten houden dat je hoeveelheid licht verandert afhankelijk van je focus afstand.

Ik kan me heel goed voorstellen dat je voor portretten een wat zachtere look wil en minder haarscherp dan de Tamron 90mm. De lenzen hieronder zijn iets softer.

  • De Nikon 80-200mm f/2.8D ED is een lens die je als amateur of pro in ieder geval wil hebben. Het is eigenlijk de 70-200mm VRII, maar dan een kwart van de prijs in nieuwstaat tweedehands. Je mist stabilisatie, dus als je daar zoveel geld voor over hebt, dan is die 70-200 uiteraard een prachtlens. Op het gehele bereik van de lens krijg je hele mooie optische kwaliteiten, een zeer zachte achtergrondonscherpte, een supersnelle AF die ook behoorlijk stil is.
  • De Nikon 85mm f/1.4G is erg populair. Voor die prijs zou ik de Zeiss 100mm f/2.0 kiezen, ook al heb je dan geen AF en mis je de 1.4 scherptediepte van zeer goede kwaliteit bij de Nikon. Maar ik vind beide onnodig duur. Ik koop dan liever andere apparatuur extra. Een goedkope erg mooie vervanging is de Nikon 85mm f/2.0 Ai-s. Deze is oud, maar robuust en heeft tm f/4 een hele mooie bokeh. Als je AF wil ipv trainen in MF, dan koop je de legendarische Nikon 105mm of 135mm f/2 DC. De 135mm is iets mooier, maar ook een stuk duurder en deze lens is voor veel minder doeleinden in te zetten dan een 105mm. DC staat voor defocus control, waarmee je je achtergrondonscherpte kunt aanpassen.

Samengevat heb je als het goed is 4 lenzen toepasbaar voor portretten: een 50mm 1.4, een Tamron 90mm of als je iets zachter beeld zoekt een 80-200mm D ED. Als je dat zachte zoekt, maar je wil bij portretten niet altijd een grote zoomlens in de hand hebben, dan heb je nog een Nikon 85mm Ai-s. De andere keuzes zijn luxekeuzes. Vooral omdat je fotos een veelvoud meer beter worden als je een portret workshop extra doet, of jezelf meer specifiek traint storytelling fotografie. De mooiste portretten in de geschiedenis zijn met oude en/of eenvoudige lenzen gemaakt.

5 Tele lens

Nu komt het goed van pas dat je de Nikon 80-200mm f/2.8D ED waarschijnlijk al hebt. Meer heb je niet nodig. Dit objectief is erg prettig te bedienen, zeer duurzaam en sterk, scherp en mooi, met een accurate en snelle AF. 200mm is voldoende voor alle soorten natuurfotografie. Als je dichterbij wil, moet je dat lopen, omdat je foto dan beter wordt dan wanneer je meer mm’s had. Als je al een goede 105mm of 135mm lens hebt, zou ik de uitdaging zoeken om met die lenzen al het telewerk te doen dat je wil of nodig hebt. Als macro belangrijk voor je is, kun je ipv de 80-200 de Nikon 200mm f/4 Micro kiezen. Dat is de beste macro lens. En meteen een hele scherpe telelens. In het geval je echt meer wil dan 200mm, alleen al voor de looks bijvoorbeeld, koop je de Sigma 50-500mm voor het gemak van dit bereik en de optische prestaties of de optisch betere Sigma 150-500mm.