De 2 belangrijkste waarheden over lenzen / objectieven

Er wordt zoveel gepraat en geschreven over camera’s, dat het bijna onmogelijk lijkt dat er nog meer aandacht is voor camera lenzen. Mede doordat er sinds het digitale tijdperk veel meer soorten lenzen bij zijn gekomen. Maar vooral omdat er te veel belang wordt gehecht aan alle fysieke/technische verschillen tussen lenzen. Hieronder beschrijf ik dat lenzen belangrijk zijn. En dat lenzen onbelangrijk zijn.

Een betere lens doet meer met je foto resultaat dan een betere camera

Kortweg: Als je geld wil uitgeven aan een camera, besteed het dan aan de lenzen. Het maken van glas, lensglazen en lensgroepen om tot voldoende lichtopbrengst, scherpte en mooie onscherpte (bokeh) te komen bij zoveel mogelijk diafragma waardes en focus afstanden, is een kunst. Als er iets een kunst is aan het maken van een camera, dan is het wel het maken van een gebruiksvriendelijk menu en knoppen. Maar dat is vooral van belang als je professioneel fotografeert (de hele dag en heel snel). Je wil natuurlijk ook een sensor die goed presteert bij hoge ISO waardes, maar dat valt minder onder de kunsten dan het maken van een goed objectief. Als je een mooiere foto wil van een bepaalde compositie, zonder er verder iets voor te hoeven doen, heb je de meeste kans dat je het verschil ziet met een betere lens. Niet met een betere camera. En zelfs bij een goed objectief, zie je het verschil meestal pas in situaties waar de optische kwaliteit wordt benut. Goed ingezet kun je een mooi verschil creeren met een mooie lens. Meer hierover in punt 2:

Een praktische gebruiksbelemmering van een lens en minieme fotografische vaardigheden van de fotograaf hebben veel grotere gevolgen dan kleine of grote optische verschillen tussen lenzen

Net als ik, weet ik zeker dat je in het begin van je foto hobby of carriere hebt meegemaakt dat je een ‘beroemde’ lens kocht en dacht….hmm…..waarom vallen die foto’s tegen. Vanwege verdieping in de lens verwacht je opeens grote verschillen. Ik zie dat in veel gevallen de optische en technische kwaliteiten veel te zwaar worden gewogen, zonder rekening te houden met de vaardigheden die je moet hebben om die verschillen te benutten en de praktische problemen die de lens kan veroorzaken. Of zogezegd, als je jezelf een beetje traint in fotografische vaardigheden, presteer je zelf beter dan een 8000 euro duurdere lens. Een paar voorbeeld stellingen om dit te verduidelijken:

  • Iets dichterbij je onderwerp gaan staan, of korter focussen, heeft veel meer gevolgen voor de optische prestaties van je lens dan een andere lens kiezen.
  • Je compositie aanpassen of jezelf een stukje verplaatsen voor beter licht, zowel op het onderwerp als in de achtergrond en voorgrond, doet veel meer dan een iets mooiere lens kiezen.
  • Verandering van diafragma per passend onderwerp en soort licht, verandert veel meer aan je foto dan een andere lens kiezen met dezelfde instellingen
  • Een 70-200mm f/2.8 lens (van ongeveer alle merken) is zeer scherp, met weinig aberraties, goede prestaties met tegenlicht en flares, en met een mooie achtergrondonscherpte. Echter, voor 1500 euro minder en een kilo minder, heb je een hele mooie 90mm, 105mm of 70-300mm. Deze lenzen zijn veel kleiner en lichter, waardoor je ze eerder meeneemt en ze leuker zijn om te gebruiken. De optische verschillen benut je vooral als je ver gevordert bent. Vooral omdat een leuke foto wel scherper kan worden met wat mooiere achtergrondonscherpte, maar niet echt een betere foto wordt. En bijvoorbeeld, de Tamron 90mm (500 euro, 500 gram) is optisch moeilijk te onderscheiden van de 70-200 lenzen, waarbij in de meeste gevallen de 200mm niet echt nodig is. Je kunt met de huidige sensoren namelijk makkelijk croppen. Soms zul je het 200 mm effect willen, het ‘pletten’ van diepte, maar de ‘bokeh’ van de Tamron is erg mooi. Met gratis top macro prestaties.

Ons advies is dus om de lens krenten uit de pap te kiezen en voor de rest te investeren in fotografische kennis en training, ook als professional. Ook als geld geen issue is, omdat veel dure lenskeuzes zorgen voor belemmeringen en verlies aan creativiteit en motivatie. Bijvoorbeeld meerdere prime lenzen meenemen ipv 1 normale zoomlens, zorgt voor tijdverlies en het overslaan van routes en het overslaan van het wisselen van lens, etc. Het gewicht zorgt voor nog meer belemmeringen. Je kunt meestal ook beter kiezen voor 1 prime lens, ipv meerdere lenzen of een zoomlens, om verplicht te worden oplossingen te kiezen. Met de bewegingsvrijheid die 1 lens geeft. Bijvoorbeeld, veel van de meest succesvolle straatfotografen in de geschiedenis werkten met 1 camera en 1 lens.